2015-12-01

Wat een hype weer. Gezeur over de kleur van een clown op een mooi kinderfeest. Makkers staakt uw wild geraas. Toch kan ik het niet laten mee te razen. Zwarte Piet is weliswaar niet belangrijk, racisme is dat wel. 

De huidskleur van Zwarte Piet Wiki komt waarschijnlijk van de koloniale slaven Wiki, maar hij kan ook van de Moren afkomstig zijn.
Zijn kleding is een allegaartje, hij heeft een kraag zoals Willem van Oranje droeg Wiki en een pofbroek uit Spanje Wiki. Of misschien is zijn tenue toch meer aan de Zwitserse Garde Wiki van de Paus ontleend.
De pepernoten en het lekkers dat hij strooit komen niet uit de Caraïben of Afrika, eerder uit "Oost-Indië".
Al die attributen komen net als de kleur uit exotiese buitenlanden, Piet is zeer multiculti. En niet al die attributen komen  van onderdrukte groepen.
Die aardappel- of steenkolenzak bijvoorbeeld, die is echt Nederlands. Maar dat is dan ook echt het énige autochtone aan deze "Nederlandse traditie".
Zwarte Piet een eigen schepsel geworden, niet meer te claimen door een van de samenstellende delen, ook niet door de nazaten van koloniale slaven. Negers hebben niet het monopolie op de kleur zwart.
Er zijn ook in andere landen zulke complexe zwarte figuren, Hadji Firoez Wiki in Iran bijvoorbeeld en Krampus Wiki in Oostenrijk.

Racisme
Worden racistiese gevoelens en denkbeelden bij kinderen aangekweekt doordat Zwarte Piet zwart is? Hij is toch een zeer positief figuur? Ok, vroeger sloeg hij kinderen met zijn roe en hij stopte ze in de zak, maar dat doet hij niet meer. Hij is geen boeman meer, hij haalt rare kapriolen uit, hij is vrolijk en brengt kadootjes. Dat kan kinderen er toch niet toe brengen op zwarte mensen neer te kijken?
Kinderen krijgen racistiese denkbeelden als ze steeds horen "dat buitenlanders luie negers zijn; mensen die van onze welvaart komen profiteren; vieze, stomme Turken; zwarte hangjongeren die nergens voor deugen; k-Marokkanen". Als de kinderen op TV mensen horen brullen dat er daar MINDER, MINDER van moeten zijn. Kinderen worden racisten als ze bang gemaakt worden voor asielzoekers, als hun ouders een bedenkelijk gezicht trekken wanneer ze met een niet-wit klasgenootje thuis komen.
Als ze op school boekjes te lezen krijgen en TV-programma's zien, waarin "wij" beter zijn, superieur, beter geslaagd in het Leven en ook nog vrijgevig tegenover de armen in de derde wereld. Terwijl niet-westerse mensen steeds worden afgeschilderd als primitiever, minder beschaafd, zieliger, onbetrouwbaarder en gewelddadiger. Dáármee wordt cultuur overgedragen, niet door de kleur van de helper van de kindervriend.
Het lijkt me zinvoller energie te steken in de hedendaagse vormen van racisme, al dan niet een nasleep van ons koloniale verleden. Op de arbeidsmarkt, in het onderwijs, in de hele maatschappij is er discriminatie van alle "niet-westerse allochtonen", dat weet iedereen, maar of Piet Wit is of Zwart verandert daar niets aan.

Ik zie wel, dat veel zogenaamde oprechte verontwaardiging over de “vernietiging van een onschuldige kindertraditie” vol zit van onderdrukte vreemdelingenhaat en racisme. De mensen die Zwarte Piet zwart willen houden, zoals het altijd geweest is, willen vaak ook geen buitenlanders en asielzoekers.
Als al dat gedoe over Zwarte Piet tot gevolg heeft dat er meer aandacht komt voor racisme, mooi, maar ik vrees dat het beperkt zal blijven tot gesteggel over die schmink. Wat mij betreft : het verandert mijn kijk op racisme niet. In het kleurrijke Inter-lokaal ga ik gewoon door met Nederlandse les geven aan buitenlanders, ongeacht kleur of ras. En ook zonder te discrimineren op godsdienstige of politieke kleur. Al valt me dat soms zwaar. Er zijn tegenwoordig te veel uitwassen in de Islam, te veel moslims die zich op de Koran beroepen om hun wandaden te rechtvaardigen, er is in de moslimwereld te veel onverdraagzaamheid, dat moet ik aan de orde stellen. Die onverdraagzaamheid is een groot actueel probleem, duizenden malen belangrijker als de kleur van Piet. Maar dit terzijde.

Slavernij

Natuurlijk is er het trauma van de koloniale slavernij. Als dat trauma verzacht wordt door het roet weg te halen van de snoetjes van de meiden die voor Zwart Piet spelen, vooruit dan maar. ONZE voorouders hebben JULLIE voorouders onderdrukt, misbruikt en mishandeld, dat hebben wij niet gedaan, maar als wij het namens hun hiermee goed kunnen maken, dan mogen we blij zijn dat we er zo mee wegkomen. Maar laten we wel wezen: trauma's uit het verleden, persoonlijk of als bevolkingsgroep, moet je in eerste instantie zelf verwerken. De toon waarop Zwarte Piet wordt aangevallen zit vaak vol haat. Haat is niet mooi.

Sinterklaas

We kunnen Piet wel wit maken, maar dan hebben we nog steeds een Sinterklaas die de baas is over zijn knechten. Als je een knecht bent maakt het toch niks uit of je zwart bent of wit? En als je een ondergeschikte bent maakt het toch niks uit of je naar een witte of een zwarte chef moet luisteren? (Of je baas een vrouw is of een man, maakt vaak ook niks uit - zie De directeur 2). Om gelijkheid te creëren, zouden de Pieten allemaal tot Sinterklazen gepromoveerd moeten worden.
Als we toch bezig zijn onze cultuur te moderniseren moet dat ook kunnen. Weg met die knechtenrol.
Sinterklaas kan helemaal weg.
De Pieten kunnen toch bij toerbeurt uit het Heilige Boek voorlezen, om de beurt het boek met het door de ouders opgeschreven geneuzel voorlezen? En bij toerbeurt op het paard zitten en op de staf leunen? En de kinderen kunnen bij hen op de knie zitten, Piet is toch minder angstaanjagend dan zo'n mijter met een baard eronder en zo'n zware stem?

Een bruin meisje mag toch ook wel eens de baas spelen?
Nijmegen, zaterdag 2019-11-16, bij de intocht van Sinterklaas.

Je kunt kinderen wijsmaken dat Sinterklaas bestaat en dat hij een GoedHeiligman is. Maar net als Piet is de Sint duidelijk een kopie, en wel een imitatie van een bisschop.
De nazaten van slaven protesteren tegen ontegenzeggelijk koloniale resten in Zwarte Piet....... maar Sinterklaas lijkt veel meer op een bisschop dan dat Piet op een slaaf lijkt.
Veel bisschoppen hebben jongens en meisjes seksueel misbruikt en verkracht.
Serieus: waarom protesteren we er niet tegen dat het evenbeeld van die misdadigers in volle glorie over het paard wordt getild? De nog levende, nu volwassen geworden slachtoffers van die bisschoppen en paters die nog leven protesteren niet: die hebben al moeite genoeg om de echte misdadigers aan te klagen.

Ik zie één belangrijk argument om Sinterklaas toch te handhaven: wanneer kinderen erachter komen dat die werkelijk geweldige Sinterklaas, die Weldoener, niet echt bestaat, dan zullen ze makkelijker inzien dat ook God alleen maar een prachtig idee is, door mensen bedacht.
En die schimmel is natuurlijk ook zo'n mooi droombeeld, alle meisjes willen een Prins op een wit paard. Die schimmel houden we erin. Hoewel een trotse Friese zwarte ook helemaal niet zou misstaan.

Multiculti
Zwarte Piet Wiki is amper twee eeuwen oud. En in de loop van de tijd is er van alles aan hem veranderd, een nieuwe make-over is dus geen punt. Ondanks het feit, dat de huidige Piet volstrekt onschuldig is, zal het toch een positieve invloed hebben als Pieten niet meer alleen zwart zijn. Er moeten behalve Surinaams-zwarte ook Hollands-witte, Turks-bruine, Noord Afrikaans-bruine, zonnebank-bruine, Indianen-rode en Chinees-gele Pieten komen. En een paar Holebi-Pieten in regenboogkleuren en een paar blauwe voor de afwisseling. Echt witte, Hollandse-winter-bleekscheten kunnen er helaas niet bij zijn, want de boot komt rechtstreeks uit het zonnige Spanje.
De zwarte blijven wel de echte. Zeker voor ons ouderen, die nog wortels onze schoen legden bij de kachel. Die gaf Zwarte Piet dan aan het paard. Hij was zwart van het roet, hij was een soort schoorsteenveger. Van kolonialisme en zwarte slaven hadden we nog nooit gehoord toen we nog in Sinterklaas geloofden.
Vorig jaar zag ik naast de optocht kinderen lopen in een complete Pieten-outfit soms met alleen een Zwarte Pieten muts. Soms met zwart geschminkt gezicht, soms met alleen een paar zwarte vegen - ik zag zelfs een bruin Marokkaans jongetje met een paar zwarte vegen op zijn gezicht. Soms waren ze gewoon helemaal wit, met zo'n kleurige muts op hun blonde haren.
Voor kinderen zijn veelkleurige Pieten geen enkel probleem, ik zei het al: kinderen kun je alles wijsmaken.

Ik merk opeens nóg iets heel raars op: de conservatieve mensen die Zwarte Piet zwart willen houden, vinden dus dat er in 'onze cultuur' plaats is voor witte én zwarte mensen. Als Piet geen negatieve rol meer heeft, maar juist een positieve, dan willen die mensen dus integratie van een andere kleur in onze samenleving.

Tja, en dan Rutte en Wilders. Die moeten in de zak, ze moeten in de beste Nederlandse tradities als stoute kinderen mee naar Spanje, ze moeten uitgezet worden, daar heeft de Sint het boek niet eens voor nodig. Zij zien de maatschappij nog steeds zwart-wit; ach dat is hún probleem. Onze multiculturele samenleving is niet perfect, er mankeert van alles aan, maar hij is multicultureel, en we maken hem steeds beter.

Kleurrijke Pieten dus.
Maar hij had ook gewoon zwart kunnen blijven hoor, Black is Beautiful.


Op TV lieten ze me onlangs nog eens zien hoe Sjors en Sjimmie Wiki eruit zagen en hoe hun rolverdeling was, in de tweede helft van de vorige eeuw. Echt racisties! Onschuldig, zonder enige kwade bedoeling, gewoon een afspiegeling van hoe er toen tegen blanken en zwarten werd aangekeken: racisties dus.
Sjors en Sjimmie zijn bijna helemaal aan mij voorbij gegaan, maar Puk en Muk en Moortje Wik heb ik wel met rode oortjes gelezen, zo gauw ik kón lezen. Ik heb mijn geheugen nog eens opgefrist en tot mijn opluchting kwam Moortje er véél beter vanaf als Sjimmie. Toch een verdienste van die brave katholieken van Zwijssen uit Tilburg.
Maar Sjors en Sjimmie en Kuifje enzovoort: puur racisties, zoals normaal was in die tijd.

Dat was toen. Dat is niet meer te veranderen.
Maar nu.
Nu zie ik pas goed, dat Zwarte Piet uit die tijd stamt. En ook al is de rol  van de Zwarte Piet van nu nauwelijks racisties te noemen: die Witte God-de-Vader-figuur met zijn zwarte knechten, daar moeten we echt zo snel mogelijk vanaf.
Naast Zwarte dus ook Witte Pieten en eventueel ook andere kleuren. En wel zo snel mogelijk.
Een Zwarte God, een Zwarte Sint …. een God-de-Moederfiguur als Sint? dat durf ik niet bepleiten.

Maar die zwart-witte rolverdeling, dat is me nu duidelijk, die moet weg.



     Reageren